La plej grava koloro

En la griza pratempo eble la unua koloro, kiun perceptis la tiamaj homoj estis tiu koloro kiun oni povis flarsenti kaj gustumi: la koloro de avido, de mortigita sovaĝbesto,' de ĉastriumfo, de vivo kaj morto, de venko kaj nutraĵo, la koloro de sango - ruĝa!

Sed sango rapide fariĝas bruneta, konsekvence oni tuj serĉis kaj trovis anstataŭaĵon: okron. Ĝi ne diskoloriĝas, ne estas manĝebla, ne estas uzebla por varmigi sin, kaj - ĝi estas proksima al la ruĝa.


Ruĝa (la unua kolorvorto en ĉiuj lingvoj) estas origino de sankteco, estas magia, simbolo de forto kaj potenco, plifortigas la mortintojn - samtempe ankaŭ malhelpilo por ties reveno surteren.

Ĝis 10 kg da ruĝa okro (kiu ne ĉie troveblas) oni entombigis kune kun ili. Okro animis kaj efektivigis antaŭ 40000 jaroj la fosadon de la unuaj galerioj kaj antaŭ 10000 jaroj fariĝis la unua komercaĵo de la homaro.


(el artikolo en 'Scienca Revuo)

The most important colour

In the grey dawn of time perhaps the first colour which people of that time were aware of was that colour which they could smell and taste: the colour of greed, of a slain wild animal, of the triumph of a hunt, of life and death, of conquest and food, the colour of blood - red!

But blood quickly becomes brownish, consequently a replacement was immediately looked for and found: ochre. It does not become discoloured, is not edible, can't be used to warm oneself - and it is close to red.



Red (the first word for a col­our in all languages) is the ori­gin of sanctity, is magic, a symbol of strength and power, strengthens the dead - and at the same time prevents their return to earth.

Up to 10kg of red ochre (which is not found everywhere) was buried with them. 40000 yearsago the first art galleries were dug and animated by ochre, and 10000 years ago ochre became the first substance to be traded by man.