Section 15  Traduku

H.  Are you content with our flat?  Do we have enough rooms?   

P.  Our kitchen is small, but  the dining room and cellar are quite big.  We also have two bedrooms.

H.  Yes, but do you not want to have an allotment [parcelo]?   Would you like to grow tomatoes and vegetables?  Would you like to hear the insects humming [= to hum] there?  

P.  You have many questions!  Do we have money for an allotment?   Would we have time to grow anything?  If we were to have children, how would we find time to work in an allotment?

H.  So you do not want a larger kitchen,  you do not want to grow vegetables, you prefer to have children.  You forget [that] children also cost money and time.

P.  I suppose [that] you are right.   Our flat has two bedrooms and various bits of furniture, cupboards and shelves.  I am quite content.  I am sorry, but I think [that] we must not complain.     

 

Sample answers are offered below

The previous lesson commented on the group of 40 or so roots known as affixes.  A second group of roots may for lack of a precise term be called ‘wordlets’, literally little words.  This term refers to the 150 or so roots which are complete in themselves, i.e. they require no ‘ending’.  They include cardinal numbers, prepositions, pronouns, correlatives, con- and sub-junctions, adverbs of time and some others.  Unsurprisingly the group contains no adjectives, nouns or verbs as these all require ‘endings’ to confirm their role.  Of course many wordlets can also take ‘endings’ and act as adjectives, nouns, etc.  This happens to a greater extent than with equivalent words in English.

This practice may seem strange, even inhibiting.  Such a reaction is normal.  Let it wash over you at present.  Instead concentrate on enjoying the lessons and dialogues for themselves.  The rest will follow as you grow more familiar with manipulating the material.

Please attempt the exercises before consulting the material below 

 

Leciono 13

Leciono 15

Lesson 14  Answers

Page 9

Section 7

Vespermanĝo – manĝo de la vespero : evening meal     

sunbrilo – brilo de la suno : shin(e)ing of the sun, sunshine     

kafkruĉo / kafokruĉo – kruĉo por kafo : coffee jug     

Skotlando – lando de la skotoj : land of the Scots, Scotland     

legolibro – libro por leg(ad)o : book for reading, reading book     

poŝtkarto – karto por la poŝto(sistem) : postcard    

manĝoĉambro – ĉambro por manĝ(ad)o – dining room, eatery     

festparolado – parol(ad)o por fest(okaz)o :  speech for a special occasion      

datreveno – reveno de (speciala) dato (en la jaro) : anniversary    

skribpapero – papero por skrib(ad)o : writing paper    

aŭtovojo – vojo por aŭto(j) : motorway     

grenkampo – kampo por greno(j) / kreskigi grenon :  cornfield     

lupago – pago por lu(ad)o : (payment for) rent     

sunsubiro – subiro de la suno, ir(ad)o de la suno suben : sunset     

dombesto – besto (taŭga) por domo(j)  : domestic animal, house pet

Note: the addition of ‘ad’ like ‘ing’ in English draws attention to the action involved.

arbaro – aro /grupo de arboj : set of trees, wood     

preĝejo – ejo /  loko por preĝ(ad)o : prayer house, church    

bovino – ino / femalo de bovo : female ‘cow’    

monujo – ujo / sako por mono : ‘bag’ for money, purse    abelujo – ujo por abeloj : beehive (!)     

kongresano – ano / membro de kongreso : congress member

A distinguishing characteristic of affixes as against other roots is that they do not need to add any linking vowel to aid pronunciation – cf aŭtovojo, legolibro, manĝoĉambro supre.  Suffixes almost without exception begin with a vowel.  They are designed to link easily to other roots.

Section 8 

En la domo estas multaj ĉambroj – in the house [there] are many rooms

En la domo estas malmultaj mebloj – in the house there are few /not many items of furniture

En la domo troviĝas kelkaj vizitantoj – some visitors are in the house

En via apartamento troviĝas pluraj ŝrankoj – [there] are several cupboards to be found in your apartment

En via apartamento estas diversaj bretoj – [there] are sundry shelves in your flat.

En la domo estas multaj bestoj  –[there] are a lot of animals in the house.

Page 10

Section 9 

Iuj estas bonaj, sed aliaj ne [estas] – Some [people] are good. but others are not.

Multaj estas interesaj, sed aliaj ne [estas]  – Many are interesting, but others aren’t

Kelkaj estas puraj, sed aliaj ne [estas] – Some are clean, but others aren’t.

Pluraj estas utilaj, sed aliaj ne – Several are useful, but others are not.

Section 10

Mi devus vendi kelkajn el miaj posedaĵoj – I would have to sell some of my possessions [in those circumstances]

Mi devus ripari plurajn el miaj mebloj – I would have to repair several pieces of furniture [in those circumstances]

Vi povus elekti la plej utilajn el la donacoj – You would be able to choose the most useful [in those circumstances]

Vi povus ĵeti la plej malbonajn el viaj mebloj for – [in those circumstances] you would be able to throw out your worst bits of furniture.

Section 11

Ĉu vi ne volus ĉesi fumi?  Would you not be willing to stop smoking [in those circumstances]?

Ĉu vi ne povus ĉesi trinki bieron?  Would you not be able to stop drinking beer [in those circumstances]?

Ĉu vi ne devus kompromisi?  Would you not have to compromise [in those circumstances]?

Section 12

Ĉu vi komprenas?  Mi opinias, ke jes – Do you understand?  I think I do.

Ĉu vi ankoraŭ fumas?  Mi bedaŭras, ke jes.  Are you still smoking?  I regret so, I do [smoke]

Ĉu vi ĉesos plendi?  Mi supozas, ke jes.  Will you stop complaining?  I suppose so.  [Yes, I will]

Ĉu vi trinkas bieron?  Mi ripetas, ke ne.  Do you drink beer?  I repeat I don’t [drink beer]

Ĉu vi komprenas?  Mi hontas, ke ne.  Do you understand?  I am ashamed I don’t.

Ĉu vi ankoraŭ fumas?  Mi konfesas, ke jes.  Do you still smoke?  I admit that’s a ‘yes’

Page 11

Section 13

La domo estas farita el brikoj kaj mortero – The house is made from bricks and morter.

La statuo estas farita el marmoro kaj granita – The statue is made from marble and granite

La fenestro konsistas el vitro kaj ligno – the windo consists of glass and wood.

La lampo estas farita el plasto kaj metalo – The lamp is made of plastic and metal.

La ŝuo estas farita el kaŭĉuko kaj ledo – the shoe is made from rubber and leather.

Section 14 

El kio estas farita via skribtablo?  Ĝi estas farita el ligno

El kio estas farita la pordo de via loĝejo?  La pordo de mia loĝejo estas farita el ligno kaj vitro.

El kio estas farita via aŭtomobilo?  El aero.  Mi ne havas aŭtomobilon.

El kio estas farita via monujo?   Mia monujo estas farita el bona ledo.

El kio estas farita via libro?   Mia libro estas farita el papero.

El kio estas farita La Londona Monumento?   Mi ne scias el kio la Londona Monumento estas farita, ĉar mi ne loĝas en Londono.

El kio estas farita La Ejfel-turo?  Mi supozas, ke ĝi estas farita el metalo.

Section 15 

H.  Ĉu vi estas kontenta pri nia apartamento?  Ĉu ni havas sufiĉajn ĉambrojn?

P.  Nia kuirejo estas malgranda sed la manĝoĉambro kaj la kelo estas sufiĉe grandaj. Ankaŭ ni havas du dormĉambrojn.

H.  Jes, sed ĉu vi ne deziras havi parcelon? Ĉu plaĉus al vi kreskigi tomatojn kaj legomojn?  Ĉu plaĉus al vi aŭdi la insektojn zumi tie?

P.  Vi havas multajn demandojn!  Ĉu ni havas monon lui parcelon? Ĉu ni havus tempon kreskigi ion?  Se ni havus infanojn, kiel ni trovus tempon labori en ĝi?

H. Do vi ne deziras havi pli grandan kuirejon, vi ne deziras kreskigi legomojn, vi preferus havi infanojn.  Vi forgesas, ke infanoj ankaŭ kostas monon kaj tempon.

P.  Mi supozas, ke vi pravas.  Nia apartamento havas du dormĉambrojn kaj diversajn meblojn, ŝrankojn kaj bretojn.   Mi estas sufiĉe kontenta.  Mi bedaŭras, sed mi opinias, ke ni devas ne plendi.

                      

Vocab 14 :  Here are the new words to learn . . .

Alfiks/i

Anstataŭ

Antaŭ/urb/o

Apartament/o

Bier/o

Brik/o

Domaĝ/i

Dum/temp/e

Duŝ/o

Eĉ ne unu

Ek de

El/spez/o

Fantazi/o

Fiks/i

For/a

Frid/uj/o

Gas/o

Ĝis

Granit/o

Gren/o

Herb/o

Herb/ej/o

Ig/i

Iĝ/i

Insekt/o

Iu

Iu ajn

Kapabl/a

Kas/o

Kaŭĉuk/o

Komfort/a

Kompromis/o

Konstru/i

Kort/o

Kresk/i (ntr)

Kresk/ig/I (tr)

Kuv/o

Labor/o

Labor/ej/o

Lag/o

Led/o

Lign/o

Lu/i

Lu/pag/o

Lu/ig/i

Mank/i

Marmor/o

Mebl/o

Metal/o

Mir/i

Mir/ig/i

Morter/o

Mult/o

Nek….nek

Ofer/i

Part/o

Pas/i

Plast/o

Pli/long/iĝ/i

Poŝ/o

Posed/i

Pov/us

Proksim/e

Region/o

Rev/i

Ruin/o

Star/ig/i

Ŝu/o

Sufiĉ/a

Sufiĉ/i

Tegment/o

Televid/il/o

Temp/o

Tempo/pas/o

Toler/i

Trankvil/a

Vitr/o

Zum/i

Attach to, put up 

Instead of

Suburb

Flat, apartment

Beer

Brick

Begrudge, not want to 

For the time being

Shower

Not a single

Starting from

Expense

Fantasy

Fix, make fast

Distant

Refrigerator

Gas

Till, until, as far as

Granite

Corn, grain

Grass

Lawn, grass

Render, cause to be

Become 

Insect

Someone, a certain

Anyone at all

Capable, able

Till, cashbox; fund

Rubber

Comfortable

Compromise

Build, construct

Yard, courtyard

To grow  cf crescent

Make (to) grow

Tub, vat

Work  cf labour

Workplace 

Lake

Leather

Wood, timber

To hire from, rent from

Rent (payment)

Hire to, rent to

Be missing, be lacking

Marble

Furniture, item of 

Metal

Marvel, be surprised

Surprise, astonish

Mortar (for building)

A lot

Neither…nor

Sacrifice  cf offering

Part, share

To pass  (ntr)

Plastic

Become longer

Pocket

Possess

Would be able to (if)

Nearby  cf (ap)proximate

Region, district

Daydream, reverie

Ruin

Set up, establish

Shoe

Sufficient, enough

Suffice, be enough

Roof

Television set

Time  cf temporal

Passage of time

Tolerate, bare, stand

Tranquil, peaceful

Glass

Buzz, hum

Leciono 13

Leciono 15